Finanse i podatki

Notarialne czy zwykłe pełnomocnictwo? Ile naprawdę zapłacisz w każdym wariancie

  • Dorota O.
  • 7 min czytania

Zwykłe pełnomocnictwo kosztuje zwykle 17 zł opłaty skarbowej, a notarialne od kilkudziesięciu do kilkuset zł. Sprawdź, co wpływa na cenę i kiedy droższa forma jest konieczna.

Zakład pogrzebowy musi wysłać pracownika po odbiór dokumentów z urzędu, a właściciel pracowni meblowej chce, by księgowa podpisała w jego imieniu umowę z dostawcą. W obu przypadkach potrzebne jest pełnomocnictwo, ale rachunek może się różnić nawet kilkudziesięciokrotnie. Wszystko zależy od tego, czy wystarczy zwykły dokument, czy potrzebna jest forma notarialna.

Poniżej rozbijamy koszty na części: opłatę skarbową, taksę notarialną, VAT i wypisy. Pokazujemy też, kiedy oszczędność jest pozorna. Kwoty mają charakter orientacyjny, więc przed wizytą warto je zweryfikować w aktualnych przepisach i u notariusza.

Dwie formy pełnomocnictwa, dwa zupełnie różne rachunki

Pełnomocnictwo to oświadczenie, w którym upoważniasz inną osobę do działania w Twoim imieniu. Co do zasady możesz je sporządzić w zwykłej formie pisemnej: wystarczy tekst z Twoimi danymi, danymi pełnomocnika, zakresem uprawnień, datą i podpisem. Druga droga to akt notarialny, czyli dokument sporządzany przez notariusza, który potwierdza tożsamość stron i pilnuje zgodności treści z prawem.

Koszt końcowy składa się z innych elementów w każdym wariancie. Przy zwykłym pełnomocnictwie jest to głównie opłata skarbowa, o ile w ogóle ją płacisz. Przy notarialnym dochodzą: taksa notarialna, podatek VAT oraz opłaty za wypisy aktu, czyli jego odpisy dla zainteresowanych stron.

Weźmy właściciela agencji marketingowej, który wyjeżdża na kilka tygodni i chce, aby dyrektor operacyjny podpisywał umowy z klientami i odbierał pisma z urzędu. Zwykłe pełnomocnictwo będzie go kosztować kilkanaście złotych, a jego sporządzenie zajmie kilkanaście minut. Ta sama osoba u notariusza zapłaci kilkaset złotych. Dlatego warto wiedzieć, kiedy forma notarialna jest obowiązkowa, a kiedy to tylko kosztowny wybór.

Zwykłe pełnomocnictwo: z czego składa się koszt

Samo napisanie pełnomocnictwa we własnym zakresie jest bezpłatne. Nie potrzebujesz pieczątki, notariusza ani specjalnego druku. Dokument może być napisany odręcznie albo wydrukowany, o ile zawiera czytelne dane i Twój własnoręczny podpis.

Jedyny stały koszt to opłata skarbowa w wysokości 17 zł za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (lub prokury albo ich odpisu) w organie administracji publicznej, np. w urzędzie. Obowiązek zapłaty powstaje w momencie złożenia dokumentu w urzędzie, a nie w chwili jego podpisania. Jeśli pełnomocnictwo trafia do kontrahenta, banku czy innej firmy, opłata skarbowa co do zasady nie jest pobierana.

Płaci się ją przelewem na rachunek właściwego urzędu albo na miejscu, np. w kasie lub terminalu płatniczym, jeśli urząd to umożliwia. Potwierdzenie wpłaty warto dołączyć do dokumentów.

Istnieją też zwolnienia. Opłaty nie płaci się m.in. za pełnomocnictwo udzielone małżonkowi, wstępnemu (rodzicom, dziadkom), zstępnemu (dzieciom, wnukom), rodzeństwu, a także w niektórych innych sytuacjach określonych w ustawie. Zwolnienia dotyczą również pewnych rodzajów spraw, dlatego przy sprawach urzędowych warto sprawdzić w ustawie lub zapytać urząd.

Największym ryzykiem zwykłej formy jest niedokładna treść. Typowe błędy to:

  • brak numeru PESEL lub innych danych identyfikujących strony,
  • zbyt ogólne sformułowanie zakresu, np. „do załatwiania spraw firmy”, które urząd lub kontrahent może uznać za niewystarczające,
  • brak daty albo podpisu,
  • niejasne wskazanie, czy pełnomocnik może ustanawiać dalszych pełnomocników.

Taki dokument może zostać odrzucony, a wtedy trzeba go poprawić i ponownie złożyć. Koszt błędu to najczęściej czas, ale czasem także termin w sprawie.

Pełnomocnictwo notarialne: taksa, VAT i wypisy

Notariusz pobiera wynagrodzenie według taksy notarialnej, określonej w rozporządzeniu. Są to stawki maksymalne, więc notariusz może pobrać mniej, ale nie więcej. Wysokość zależy od rodzaju czynności, a przy niektórych aktach także od wartości przedmiotu czynności.

Do taksy doliczany jest podatek VAT w wysokości 23%. Dochodzą do tego opłaty za wypisy aktu. Oryginał zostaje w kancelarii, a Ty dostajesz wypis, który ma moc oryginału. Każdy kolejny wypis jest dodatkowo płatny, więc jeśli potrzebujesz dokumentu dla kilku urzędów lub banków, koszt rośnie. Zwykle liczy się go od strony dokumentu.

Warto rozróżnić trzy rodzaje pełnomocnictw:

  • ogólne – obejmuje tylko czynności zwykłego zarządu, czyli bieżące, rutynowe sprawy,
  • rodzajowe – dotyczy określonego rodzaju czynności, np. zawierania umów najmu lub odbioru korespondencji,
  • szczególne – upoważnia do jednej konkretnej czynności, np. sprzedaży wskazanego lokalu albo reprezentowania w jednej sprawie.

Pełnomocnictwo ogólne jest zazwyczaj tańsze od takiego, w którym trzeba określać wartość przedmiotu czynności. Przy pełnomocnictwie do zbycia nieruchomości taksa może zależeć od wartości, więc rachunek bywa wyższy.

Typowe widełki dla prostych pełnomocnictw to od około stu kilkudziesięciu do kilkuset złotych brutto z VAT i jednym wypisem. Przy bardziej złożonych aktach, np. z wysoką wartością przedmiotu, kwota może być wyższa. Dokładną wycenę podaje kancelaria po poznaniu zakresu upoważnienia. Warto pytać o cenę z góry, bo stawki maksymalne nie oznaczają, że wszyscy je stosują.

Porównanie kosztów na przykładach z działalności firm

Poniższe zestawienie ma charakter poglądowy. Kwoty notarialne to przedziały szacunkowe, a rzeczywistą cenę ustala kancelaria.

SytuacjaZwykłe pełnomocnictwoNotarialne
Pracownik zakładu pogrzebowego odbiera dokumenty w urzędzie17 zł opłaty skarbowejkilkaset zł (taksa, VAT, wypis) plus 17 zł, jeśli urząd wymaga opłaty
Menedżer parkingu zarządza umowami najmu miejsc0 zł, gdy dokument trafia do kontrahentów; 17 zł przy złożeniu w urzędziekilkaset zł, wyższy koszt przy kilku wypisach
Agencja eventowa zawiera umowę z obiektem w imieniu właściciela0 zł przy umowie prywatnejkilkaset zł, zwykle zbędne
Członek rodziny odbiera decyzję dla właściciela stolarni0 zł (zwolnienie)kilkaset zł, bez uzasadnienia

W zakładzie pogrzebowym pracownik często odbiera akty zgonu, zaświadczenia lub inne dokumenty. Do tego wystarcza zwykłe pełnomocnictwo, a koszt ogranicza się do 17 zł, jeśli urząd wymaga opłaty. Notariusz byłby tu przesadą.

Menedżer parkingu, który podpisuje umowy z najemcami miejsc postojowych, potrzebuje dokumentu przede wszystkim dla kontrahentów. Zwykła forma wystarczy, o ile nie dotyczy on obrotu nieruchomościami. Notarialna forma ma sens dopiero wtedy, gdy umowa wymaga takiej formy lub druga strona wyraźnie jej żąda.

Agencja eventowa, która zawiera umowę z obiektem w imieniu klienta, także poradzi sobie ze zwykłym pełnomocnictwem. Jedyna różnica pojawia się, gdy ktoś chce mieć silniejszy dowód tożsamości podpisującego. Wtedy tańszą opcją jest poświadczenie podpisu, o czym piszemy niżej.

Kiedy zwykła forma nie wystarczy i oszczędność się nie opłaca

Pełnomocnictwo musi mieć formę przewidzianą dla czynności, do której upoważnia. Jeśli sprzedaż nieruchomości wymaga aktu notarialnego, to pełnomocnictwo do jej zawarcia także musi być sporządzone w tej formie. Dotyczy to m.in. sprzedaży lokalu, gruntu czy udziałów w niektórych przypadkach, a także czynności, w których przepis wprost wymaga aktu notarialnego.

Inna sytuacja to wymóg poświadczenia podpisu, np. przy czynnościach wobec sądu wieczystoksięgowego, rejestru czy w obrocie zagranicznym. Poświadczenie podpisu przez notariusza jest tańsze niż akt, ale nadal oznacza wizytę w kancelarii i opłatę.

Ryzykiem jest też odmowa przyjęcia dokumentu. Bank, urząd lub kontrahent może zażądać formy notarialnej, nawet jeśli prawo jej nie wymaga, np. z powodów wewnętrznych procedur. Jeśli dowiesz się o tym dopiero w dniu załatwiania sprawy, tracisz czas, a czasem także termin. Dlatego przed przygotowaniem dokumentu warto zapytać instytucję, jakiej formy oczekuje.

Przy planowaniu trzeba zsumować koszty ukryte: kolejny dojazd, opóźnienie podpisania umowy, przestój pracownika, ewentualne kary umowne. Dwieście złotych zaoszczędzone na formie bywa nieproporcjonalnie małe wobec utraconej transakcji. W takich przypadkach tańszy jest od razu właściwy dokument.

Jak obniżyć koszty, nie tracąc bezpieczeństwa

Kilka prostych zasad pozwala uniknąć zbędnych wydatków:

  1. Dokładnie określ zakres. Napisz, do jakich czynności i wobec kogo pełnomocnik jest upoważniony. Precyzyjne pełnomocnictwo rzadziej wymaga poprawek.
  2. Połącz sprawy w jednym dokumencie. Jedno pełnomocnictwo obejmujące kilka czynności bywa tańsze niż kilka osobnych, zwłaszcza przy opłacie skarbowej składanej za każdy dokument.
  3. Zapytaj o cenę w kilku kancelariach. Taksa to wartość maksymalna, a wypisy i dodatkowe usługi mogą się różnić.
  4. Sprawdź zwolnienia z opłaty skarbowej. Pełnomocnictwo dla najbliższej rodziny lub w określonych sprawach może być wolne od opłaty.
  5. Rozważ poświadczenie podpisu. Gdy potrzebna jest pewność co do tożsamości, ale nie akt notarialny, to rozwiązanie jest zwykle tańsze.
  6. Zamów tylko tyle wypisów, ile potrzeba. Dodatkowe odpisy zwiększają rachunek.

Dobrą praktyką jest też ustalenie, na jaki okres wystawiasz dokument i czy ma być odwołalny. Dzięki temu nie musisz sporządzać nowego pełnomocnictwa przy każdej zmianie planów. Pamiętaj, że oszczędność nie może odbywać się kosztem czytelności treści.

Podsumowanie

Zwykłe pełnomocnictwo jest niemal zawsze tańsze: jego sporządzenie nic nie kosztuje, a jedynym wydatkiem bywa 17 zł opłaty skarbowej, od której zwolnieni są m.in. najbliżsi członkowie rodziny. Pełnomocnictwo notarialne to koszt rzędu kilkuset złotych, z taksą, 23% VAT i opłatami za wypisy. O wyborze nie powinna jednak decydować sama cena. Liczy się przepis wymagający konkretnej formy oraz cel czynności i wymagania instytucji, przed którą pełnomocnik będzie działał.

Najczęstsze pytania

Czy opłata skarbowa dotyczy każdego pełnomocnictwa?

Nie. Opłata 17 zł powstaje przy złożeniu dokumentu pełnomocnictwa w organie administracji publicznej. Nie płaci się jej np. za pełnomocnictwo dla małżonka, rodziców, dzieci czy rodzeństwa, a także gdy dokument trafia tylko do kontrahenta.

Ile kosztuje pełnomocnictwo u notariusza?

Zależy od rodzaju i zakresu. Proste pełnomocnictwo zwykle kosztuje od około stu kilkudziesięciu do kilkuset złotych brutto, z VAT 23% i wypisem. Przy czynnościach o określonej wartości kwota może być wyższa, a dokładną cenę poda kancelaria.

Czy można odwołać pełnomocnictwo?

Tak, co do zasady pełnomocnictwo można odwołać w każdej chwili, chyba że wyraźnie ustalono inaczej. Warto zrobić to na piśmie i poinformować pełnomocnika oraz instytucje, przed którymi miał działać.

Czy zwykłe pełnomocnictwo wystarczy do spraw firmowych?

W większości bieżących spraw tak: do odbioru pism, zawierania typowych umów czy kontaktów z urzędami. Forma notarialna jest potrzebna, gdy wymaga jej przepis, np. przy obrocie nieruchomościami, lub gdy instytucja zastrzega ją w swoich wymogach.

Firmy z katalogu

Wszystkie firmy